(Tài liệu để phổ biến, giáo dục pháp luật của Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang năm 2025)
Luật Tư pháp người chưa thành niên số 59/2024/QH15 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 30 tháng 11 năm 2024 (gọi chung là Luật Tư pháp người chưa thành niên), có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.
Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang trân trọng giới thiệu một số tình huống về pháp luật tư pháp người chưa thành niên, như sau:
1. Tình huống 01
Cháu V (người chưa thành niên) là bị hại trong vụ án hình sự liên quan đến xâm hại tình dục, gia đình cháu V rất lo lắng về việc bảo đảm bí mật cá nhân cho cháu V trong quá trình tham gia tố tụng.
Hỏi: Khi xét xử vụ án hình sự liên quan đến bị hại là cháu V, Tòa án có áp dụng hình thức xét xử kín không?
Trả lời: Theo quy định, khi xét xử vụ án hình sự liên quan đến bị hại là cháu V, Tòa án phải áp dụng hình thức xét xử kín, vì:
* Điều 13 Luật Người chưa thành niên quy định về bảo đảm giữ bí mật cá nhân, như sau:
“1. Bí mật cá nhân của người chưa thành niên phải được tôn trọng, bảo vệ trong suốt quá trình tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, xử lý chuyển hướng, thi hành án và tái hòa nhập cộng đồng.
2. Tòa án xét xử kín đối với vụ án hình sự có người chưa thành niên bị xâm hại tình dục hoặc trường hợp đặc biệt khác cần bảo vệ người chưa thành niên.
3. Trường hợp người chưa thành niên là bị hại, người làm chứng tham gia tố tụng thì phải bố trí phòng cách ly hoặc các biện pháp bảo vệ khác”.
Như vậy, Cháu V (người chưa thành niên) là bị hại trong vụ án hình sự liên quan đến xâm hại tình dục, do vậy khi xét xử Tòa án phải áp dụng hình thức xét xử kín nhằm bảo đảm giữ bí mật cá nhân theo quy định.
2. Tình huống 02
Toàn học sinh lớp 10 (16 tuổi), là bị hại trong vụ án hình sự. Là giáo viên chủ nhiệm của Toàn, cô Y muốn biết theo quy định của pháp luật Toàn có thuộc trường hợp được trợ giúp pháp lý khi tham gia tố tụng không?
Trả lời:
Toàn là người chưa thành niên, bị hại trong vụ án hình sự, theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên, trong suốt quá trình tham gia tố tụng, Toàn sẽ được trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý, vì:
* Điều 14 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy đinh về quyền bào chữa, quyền được trợ giúp pháp lý, phiên dịch như sau:
“1. Người chưa thành niên là người bị buộc tội phải có người bào chữa.
2. Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông báo, giải thích và bảo đảm cho người chưa thành niên là người bị buộc tội thực hiện đầy đủ quyền bào chữa theo quy định của pháp luật.
3. Người chưa thành niên khi tham gia tố tụng hình sự được trợ giúp pháp lý và phiên dịch miễn phí”.
3. Tình huống 03
Sau khi được tư vấn về việc Toàn sẽ được trợ giúp pháp lý trong suốt quá trình tham gia tố tụng, cô Y giáo chủ nhiệm của Toàn muốn được tư vấn thêm về trách nhiệm tham gia vào quá trình giải quyết vụ án của gia đình Toàn.
Hỏi: Trong quá trình giải quyết vụ án mà Toàn là bị hại, gia đình Toàn có trách nhiệm tham gia vào quá trình giải quyết vụ án không?
Trả lời: Trong suốt quá trình giải quyết vụ án mà Toàn là bị hại, gia đình Toàn sẽ có trách nhiệm tham gia vào quá trình giải quyết vụ án, vì:
* Khoản 2 Điều 33 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định về trách nhiệm của gia đình, như sau:
“ … 2. Cha, mẹ hoặc người giám hộ của người chưa thành niên có trách nhiệm tham gia vào quá trình giải quyết vụ việc, vụ án; lựa chọn người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp hoặc tự mình bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người chưa thành niên trong quá trình tố tụng theo quy định của pháp luật.
3. Cha, mẹ hoặc người giám hộ của người chưa thành niên phạm tội có trách nhiệm bồi thường thiệt hại và thực hiện các trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật”.
4. Tình huống 04
Phạm Văn Dũng 15 tuổi, phạm tội cố ý gây thương tích, bị áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng. Ông P là cha đẻ của Dũng hỏi: Trong thời gian giáo dục tại trường giáo dưỡng thì cháu Dũng có được tiếp tục học văn hóa không?
Trả lời: Cháu Dũng 15 tuổi phạm tội, bị áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, trong quá trình giáo dục tại trường giáo dưỡng Dũng sẽ tiếp tục được học văn hóa theo quy định, vì:
* Điều 51 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định việc giáo dục tại trường giáo dưỡng, như sau:
“1. Giáo dục tại trường giáo dưỡng là việc buộc người chưa thành niên phạm tội học văn hóa, học nghề, lao động, sinh hoạt dưới sự quản lý, giáo dục trong một tổ chức giáo dục có kỷ luật chặt chẽ theo quy định của pháp luật.
2. Giáo dục tại trường giáo dưỡng có thể được áp dụng đối với một trong các trường hợp sau đây:
a) Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng về một trong các tội phạm sau đây: Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, Tội mua bán người, Tội mua bán người dưới 16 tuổi, Tội cướp tài sản, Tội cướp giật tài sản, Tội tàng trữ trái phép chất ma túy, Tội vận chuyển trái phép chất ma túy, Tội mua bán trái phép chất ma túy, Tội chiếm đoạt chất ma túy, trừ trường hợp người chưa thành niên là người đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án; …”.
Như vậy, theo quy định tại khoản 1 Điều 51 Luật Tư pháp người chưa thành niên, cháu Dũng 15 tuổi (người chưa thành niên) phạm tội, bị áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, quá trình giáo dục tại trường giáo dưỡng Dũng sẽ tiếp tục được học văn hóa theo quy định.
5. Tình huống 05
Trong quá trình giáo dục tại trường giáo dưỡng, bên cạnh việc sẽ được tiếp tục học văn hóa thì cháu Phạm Văn Dũng có được liên lạc với người thân của mình bằng điện thoạ, có sự giám sát của giáo viên trường giáo dưỡng không?
Trả lời: Trong quá trình giáo dục tại trường giáo dưỡng, Dũng sẽ được liên lạc với người thân của mình bằng điện thoại dưới sự giám sát của giáo viên trường giáo dưỡng, vì:
* Khoản 1, 2 Điều 107 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định về chế độ gặp thân nhân, liên lạc, nhận quà của học sinh trường giáo dưỡng, như sau:
“1. Học sinh được gặp thân nhân tại nơi tiếp đón của trường giáo dưỡng và phải chấp hành đúng quy định về thăm gặp.
2. Học sinh được liên lạc bằng điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh bằng phương tiện điện tử với thân nhân ở trong nước, có sự giám sát của giáo viên trường giáo dưỡng và tự chịu chi phí”…
Căn cứ khoản 1, 2 Điều 107 Luật Tư pháp người chưa thành niên thì trong quá trình giáo dục tại trường giáo dưỡng Dũng sẽ được liên lạc với người thân của mình bằng điện thoại nhưng phải dưới sự giám sát của giáo viên trường giáo dưỡng theo đúng quy định.
6. Tình huống 06
Trường hợp nếu Phạm Văn Dũng sau ½ thời gian chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo, tích cực học tập, có nhiều tiến bộ được Trường giáo dưỡng ghi nhận, biểu dương và xếp loại thi đua từ loại khá trở lên thì Dũng có được chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng không?
Trả lời: Nếu Dũng đã chấp hành được 1/2 thời hạn chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng tích, cực học tập, có nhiều tiến bộ được xếp loại thi đua từ loại khá trở lên, Dũng sẽ được chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, vì:
* Điều 110 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định về việc chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, như sau:
“1. Học sinh đã chấp hành được một phần hai thời hạn chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng và xếp loại thi đua từ loại khá trở lên có thể được chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Tích cực học tập, có nhiều tiến bộ;
b) Đã lập công”...
7. Tình huống 07:
Cháu H (15 tuổi) bị tố giác có hành vi liên quan đến một vụ án cố ý gây thương tích xảy ra tại trường học, nơi cháu H đang học tập.
Hỏi: Trong trường hợp cần thiết cháu H có quyền được hỗ trợ của chuyên gia giáo dục không?
Trả lời: Trong trường hợp cần thiết, cháu H có quyền được hỗ trợ của chuyên gia giáo dục, vì:
* Khoản 1 Điều 21 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định về quyền và nghĩa vụ của người chưa thành niên là người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị buộc tội, như sau:
“1. Người chưa thành niên là người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người bị buộc tội có các quyền và nghĩa vụ sau đây:
a) Các quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự;
b) Có người đại diện tham gia tố tụng;
c) Được sự hỗ trợ của chuyên gia y tế, tâm lý, giáo dục, xã hội học trong trường hợp cần thiết;
d) Được thông tin đầy đủ, kịp thời bằng ngôn từ đơn giản, thân thiện, dễ hiểu về những nội dung liên quan đến việc giải quyết vụ việc, vụ án;
đ) Được bảo đảm giữ bí mật cá nhân trong suốt quá trình giải quyết vụ việc, vụ án;
e) Được trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật;
g) Được thông báo, giải thích về quyền và nghĩa vụ theo quy định của Luật này;
h) Các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của Luật này”…
Như vậy, theo quy định tại đểm c, khoản 1 Điều 21 Luật Tư pháp người chưa thành niên, cháu H (15 tuổi- người chưa thành niên) bị tố giác có hành vi liên quan đến một vụ án cố ý gây thương tích, trong trường hợp cần thiết H có quyền được hỗ trợ của chuyên gia giáo dục.
8. Tình huống 08
Bắc học hết lớp 10 thì thôi học, sau khi thôi học do bị bạn xấu rủ rê, Bắc là đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án hình sự, bị Tòa án xét xử tuyên mức phạt cải tạo không giam giữ 06 tháng đối với Bắc và giao Ủy ban nhân dân xã nơi Bắc cư trú giám sát, giáo dục.
Hỏi: Nếu căn cứ quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên thì việc áp dụng hình thức khiển trách (phê bình) có được thực hiện tại Ủy ban nhân dân xã, nơi Bắc cư trú không?
Trả lời: Việc áp dụng hình thức khiển trách (phê bình) để giải thích về thiệt hại mà Bắc đã gây ra và hậu quả nếu Bắc tiếp tục vi phạm sẽ được thực hiện tại Ủy ban nhân dân xã, nơi Bắc cư trú, vì:
* Điều 40 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định về khiển trách, như sau:
“1. Khiển trách là việc phê bình nghiêm khắc đối với người chưa thành niên phạm tội, trong đó giải thích về thiệt hại mà người chưa thành niên đã gây ra và hậu quả nếu tiếp tục vi phạm. Việc khiển trách được thi hành ngay tại phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng, tại phiên tòa hoặc được thi hành tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người chưa thành niên phạm tội cư trú.
2. Khiển trách có thể được áp dụng đối với một trong các trường hợp sau đây:
a) Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội nghiêm trọng do vô ý hoặc phạm tội ít nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự;
b) Người chưa thành niên là người đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án.
3. Người chưa thành niên phạm tội bị áp dụng biện pháp khiển trách phải thực hiện nghĩa vụ quy định tại khoản 2 Điều 23 của Luật này từ 03 tháng đến 01 năm”.
Căn cứ khoản 1 Điều 40 Luật Tư pháp người chưa thành niên, việc áp dụng hình khiển trách (phê bình nghiêm khắc đối với người chưa thành niên phạm tội, trong đó giải thích về thiệt hại mà người chưa thành niên đã gây ra và hậu quả nếu tiếp tục vi phạm) sẽ được thực hiện tại một số địa điểm trong đó có Ủy ban nhân dân cấp xã nơi Bắc cư trú.
9. Tình huống 09
Trường hợp nếu trong quá trình cải tạo không giam giữ, Bắc được giao cho Ủy ban nhân dân xã nơi Bắc cư trú để giám sát, giáo dục.
Hỏi: Theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên, trong quá trình giáo dục tại Ủy ban nhân dân xã nơi cư trú, Bắc sẽ thực hiện công việc phục vụ cộng đồng không quá bao nhiêu ngày trong 1 tuần?
Trả lời: Trong quá trình giáo dục tại Ủy ban nhân dân xã nơi cư trú, Bắc sẽ thực hiện công việc phục vụ cộng đồng không quá 05 ngày trong 1 tuần, vì:
* Điều 50 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định về việc thực hiện công việc phục vụ cộng đồng, như sau:
“1. Thực hiện công việc phục vụ cộng đồng là thực hiện công việc trực tiếp phục vụ cho lợi ích của cộng đồng nơi người chưa thành niên phạm tội cư trú, bao gồm:
a) Tham gia trồng, chăm sóc cây xanh ở khu vực công cộng; sửa chữa, làm sạch đường làng, ngõ xóm, đường phố, ngõ phố, nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng hoặc công trình công cộng khác;
b) Tham gia công việc khác nhằm cải thiện môi trường sống và cảnh quan của cộng đồng;
c) Tham gia hỗ trợ giúp đỡ người cao tuổi, người khuyết tật, người có hoàn cảnh đặc biệt hoặc các hoạt động tình nguyện khác nhằm tăng cường ý thức, trách nhiệm, sự gắn kết, chia sẻ với cộng đồng.
2. Tổng thời gian thực hiện biện pháp thực hiện công việc phục vụ cộng đồng là từ 20 giờ đến 80 giờ. Việc thực hiện công việc phục vụ cộng đồng không được quá 04 giờ trong 01 ngày, không được quá 05 ngày trong 01 tuần, không được thực hiện vào thời gian từ 20 giờ ngày hôm trước đến 06 giờ sáng ngày hôm sau”…
Căn cứ khoản 2 Điều 50 Luật Tư pháp người chưa thành niên tổng thời gian thực hiện biện pháp thực hiện công việc phục vụ cộng đồng áp dụng đối với Bắc là không quá 05 ngày trong 01 tuần.
10. Tình huống 10
Tại buổi ngoại khóa tìm hiểu Luật Tư pháp người chưa thành niên, A cho rằng: Việc trợ giúp về tâm lý cho người chưa thành niên chấp hành xong biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng không được thực hiện thông qua “sinh hoạt cộng đồng”
Hỏi: Quan điểm trên của A đúng hay sai? Tại sao?
Trả lời: Quan điểm trên của A là sai, vì:
* Điều 174 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định việc trợ giúp về tâm lý, như sau:
“1. Trợ giúp về tâm lý nhằm hỗ trợ, giúp đỡ người chưa thành niên chấp hành xong biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, người chưa thành niên được chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, người chưa thành niên chấp hành xong án phạt tù, người chưa thành niên được đặc xá, người chưa thành niên được tha tù trước thời hạn có điều kiện xây dựng niềm tin, nghị lực, ý chí phấn đấu tái hòa nhập cộng đồng và phòng tránh các hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật.
2. Nội dung trợ giúp về tâm lý gồm: tư vấn xóa bỏ mặc cảm tự ti; rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập cộng đồng; nâng cao khả năng tự giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong các quan hệ xã hội và các nội dung hỗ trợ khác.
3. Trợ giúp về tâm lý được thực hiện thông qua các hình thức sau đây:
a) Tổ chức tư vấn riêng, tư vấn nhóm;
b) Cung cấp thông tin, tài liệu trên cơ sở nhu cầu cần được trợ giúp;
c) Thông qua các buổi nói chuyện, sinh hoạt cộng đồng, diễn đàn;
d) Tư vấn thông qua mạng xã hội, trang thông tin điện tử, thư điện tử, điện thoại và các phương tiện thông tin, truyền thông khác”.
Căn cứ điểm c khoản 3 Điều 174 Luật Tư pháp người chưa thành niên, việc trợ giúp về tâm lý cho A sẽ được thực hiện thông qua một số hình thức, trong đó có hình thức “sinh hoạt cộng đồng” nhằm tư vấn xóa bỏ mặc cảm tự ti; rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng hòa nhập cộng đồng; nâng cao khả năng tự giải quyết khó khăn, vướng mắc trong các quan hệ xã hội và các nội dung hỗ trợ khác cho A.
11. Tình huống 11
V là bị hại trong một vụ án hình sự, quá trình điều tra vụ án, cơ quan Công an xác định V là người chưa thành niên, tuy nhiên V bị mất Giấy khai sinh (có Thẻ căn cước công dân), xác minh tại Ủy ban nhân dân xã nơi đăng ký khai sinh cho V, cơ quan công an xác định sổ gốc đăng ký khai sinh do lũ lụt đã bị rách, nát một số trang sổ, do vậy không còn thông tin khai sinh của V.
Hỏi: Theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên thì việc xác định tuổi của V có quy định chỉ căn cứ vào Giấy khai sinh không? vì sao?
Trả lời: Việc xác định tuổi của V trong quá trình điều tra vụ án hình sự
không chỉ căn cứ vào Giấy khai sinh, vì:
* Khoản 1 Điều 25 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định về việc xác định tuổi của người chưa thành niên là người bị buộc tội, bị hại, như sau:
1. Việc xác định tuổi của người chưa thành niên là người bị buộc tội, bị hại do cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thực hiện theo quy định của pháp luật. Việc xác định tuổi căn cứ vào một trong các giấy tờ, tài liệu gồm: Giấy chứng sinh, Giấy khai sinh, Chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân, Thẻ căn cước, Giấy chứng nhận căn cước, Hộ chiếu hoặc thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.
Trường hợp các giấy tờ, tài liệu hoặc thông tin trong các cơ sở dữ liệu nêu trên có mâu thuẫn, không rõ ràng hoặc không có giấy tờ, tài liệu, thông tin này thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải phối hợp với gia đình, người đại diện, người thân thích, cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh hoặc tổ chức, cá nhân khác có liên quan nơi người đó học tập, lao động, sinh hoạt để xác minh, làm rõ mâu thuẫn hoặc tìm các giấy tờ, tài liệu khác có giá trị chứng minh về tuổi của họ.
…”
Như vậy, để xác định tuổi của V là bị hại trong vụ án hình sự không chỉ căn cứ vào Giấy khai sinh của V, trường hợp V mất Giấy khai sinh, Sổ gốc đăng ký khai sinh bị rách, nát, không còn thông tin khai sinh của V thì sẽ căn cứ vào Thẻ căn cước công dân để xác định tuổi của V.
12. Tình huống 12
Phong 17 tuổi, phạm tội ít nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự. Tại phiên tòa, Phong đã thành khẩn nhận lỗi với bị hại và mong muốn được tha thứ về hành vi phạm tội mà Phong đã gây ra cho bị hại.
Hỏi: Theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên, trường hợp của Phong có được áp dụng hình thức “Xin lỗi bị hại” tại phiên tòa nếu có sự đồng thuận của bị hại không?
Trả lời: Trường hợp của Phong sẽ được áp dụng hình thức “Xin lỗi bị hại” tại phiên tòa nếu có sự đồng thuận của bị hại, vì:
* Điều 41 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định việc xin lỗi bị hại, như sau:
1. Xin lỗi bị hại là việc người chưa thành niên phạm tội nhận lỗi với bị hại và mong muốn được tha thứ về hành vi phạm tội mà họ đã gây ra. Việc xin lỗi bị hại được thi hành ngay tại phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng hoặc tại phiên tòa.
2. Xin lỗi bị hại có thể được áp dụng đối với một trong các trường hợp sau đây:
a) Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội rất nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự, trừ trường hợp phạm một trong các tội quy định tại điểm a khoản 2 Điều 51 của Luật này;
b) Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng hoặc phạm tội nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự, trừ trường hợp phạm một trong các tội quy định tại điểm b khoản 2 Điều 51 của Luật này;
c) Người chưa thành niên là người đồng phạm có vai trò không đáng kể trong vụ án.
3. Xin lỗi bị hại được áp dụng khi có sự đồng thuận của bị hại hoặc người đại diện của họ…”
Như vậy, căn cứ khoản 1, điểm b khoản 2 và khoản 3 Điều 41 Luật Tư pháp người chưa thành niên, Phong sẽ được áp dụng hình thức “Xin lỗi bị hại” tại phiên tòa nếu có sự đồng thuận của bị hại.
13. Tình huống 13
Là tuyên truyền viên pháp luật, để tuyên truyền cho đoàn viên trong Chi đoàn thôn, nơi mình làm Bí thư Chi đoàn về một số quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên, D muốn biết theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên thì hình phạt “Phạt tiền” có áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội không?
Trả lời: Người chưa thành niên phạm tội thì sẽ áp dụng một số hình phạt, trong đó có hình phạt “Phạt tiền”, vì:
* Điều 115 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định về các hình phạt áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội, như sau:
“Người chưa thành niên phạm tội chỉ bị áp dụng một trong các hình phạt sau đây đối với mỗi tội phạm:
1. Cảnh cáo;
2. Phạt tiền;
3. Cải tạo không giam giữ;
4. Tù có thời hạn”.
Như vậy, căn cứ khoản 2 Điều 115 Luật Tư pháp người chưa thành niên thì người chưa thành niên phạm tội sẽ được áp dụng hình phạt “Phạt tiền”.
14. Tình huống 14
Trường hợp của H là người chưa thành niên phạm tội khi xử phạt tù không quá 03 năm, có nhân thân tốt và một số tình tiết giảm nhẹ, Tòa án xét thấy không cần phải bắt H chấp hành hình phạt tù mà cho hưởng án treo.
Hỏi: Theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên khi xử phạt tù không quá 03 năm, do có nhân thân tốt và một số tình tiết giảm nhẹ, Tòa án xem xét không cần phải bắt H chấp hành hình phạt tù mà cho hưởng án treo thì thời gian thử thách tối đa đối với H là bao nhiêu năm?
Trả lời: Trường hợp của H, Tòa án sẽ xem xét ấn định thời gian thử thách tối đa đến 03 năm, vì:
* Điều 124 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định về án treo, như sau
Khi xử phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người chưa thành niên phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ 01 năm đến 03 năm và thực hiện các nghĩa vụ trong thời gian thử thách theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.
15. Tình huống 15
Lê Đức Tú 16 tuổi, do thiếu hiểu biết nên đã vi phạm pháp luật và bị kết án về tội phạm ít nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự, gia đình Tú rất lo lắng về án tích của Tú sẽ ảnh hưởng đến công việc, cuộc sống… của Tú sau này.
Hỏi: Theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên trường hợp của Tú có được coi là không có án tích không?
Trả lời:
* Khoản 1 Điều 127 Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định:
“1. Người chưa thành niên bị kết án được coi là không có án tích, nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi;
b) Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi bị kết án về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng hoặc tội phạm rất nghiêm trọng do vô ý”...
Như vậy, căn cứ điểm b Khoản 1 Điều 127 Luật Tư pháp người chưa thành niên thì Tú 16 tuổi phạm tội ít nghiêm trọng, do vậy sẽ được coi là không có án tích./.
NGƯỜI BIÊN SOẠN: Nguyễn Thị Hòa
