Anh Thắng là Giám đốc một công ty trách nhiệm hữu hạn còn chị Thoa cũng là một doanh nhân thành đạt. Vợ chồng anh chị kết hôn đã hơn 10 năm và có một khối tài sản chung tương đối lớn. Để thuận tiện trong việc kinh doanh, anh Thắng bàn với chị Thoa về việc chia tài sản chung vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân.
Anh Thắng: Em này, Công ty của anh thỉnh thoảng cũng phải huy động vốn vay, mà mỗi lần vay vốn, thế chấp tài sản của vợ chồng lại phải cả hai vợ chồng cùng đi làm thủ tục công chứng anh thấy cũng bất tiện. Còn chưa kể em cũng đi suốt, có nhiều lần chờ được em về làm thủ tục thì cũng lỡ hết công việc của anh rồi.
Chị Thoa: Đúng rồi, em cũng thấy bất tiện. Đấy, hôm trước làm thủ tục vay vốn, anh đi công tác mấy ngày liền, chờ anh về mới làm được thủ tục cũng làm lỡ chuyến hàng của em.
Anh Thắng: Có cách nào để mỗi khi đi thế chấp hay định đoạt tài sản của vợ chồng mà chỉ một người thực hiện không nhỉ.
Chị Thoa: Em nghĩ chắc phải có cách. Mà hôm trước em có nghe cái Lan bạn em có nói về việc chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân, sau khi chia thì tài sản của ai do người đó quyết định, không cần ý kiến của người còn lại.
Anh Thắng: Nếu có quy định như vậy thì tốt quá.
Chị Thoa: Thôi để mai em ra Ủy ban nhân dân xã để hỏi xem thế nào.
Ngày hôm sau chị Thoa đến gặp công chức Ủy ban nhân dân xã phụ trách công tác tư pháp.
Chị Thoa: Chào anh Lương.
Anh Lương (công chức Ủy ban nhân dân xã): Vâng chào chị. Chị có việc gì không ạ.
Chị Thoa: Chuyện là thế này. Vợ chồng tôi có tài sản chung, nhưng lại muốn khi thực hiện các giao dịch đối với tài sản đó thì chỉ cần một bên vợ hoặc chồng đứng ra thực hiện. Tôi nghe nói có quy định về việc chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân đúng không anh.
Anh Lương: Đúng rồi chị. Khoản 1 Điều 38 Luật Hôn nhân và gia đình năn 2014 quy định về chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân như sau:
“1. Trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng có quyền thỏa thuận chia một phần hoặc toàn bộ tài sản chung, trừ trường hợp chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân bị vô hiệu; nếu không thỏa thuận được thì có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết”.
Theo đó, trong thời kỳ hôn nhân vợ chồng có quyền thỏa thuận chia một phần hoặc toàn bộ tài sản chung.
Chị Thoa: Vậy, sau khi chia thì tài sản đó được sử dụng như thế nào, có phải tài sản của ai thì người đó có quyền định đoạt mà không cần ý kiến của người còn lại đúng không.
Anh Lương: Khoản 1 Điều 40 Luật Hôn nhân và gia đình năn 2014 quy định về hậu quả của việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân như sau: “1. Trong trường hợp chia tài sản chung của vợ chồng thì phần tài sản được chia, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của mỗi bên sau khi chia tài sản chung là tài sản riêng của vợ, chồng, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác. Phần tài sản còn lại không chia vẫn là tài sản chung của vợ chồng”.
Theo đó, sau khi chia tài sản chung của vợ chồng thì phần tài sản được chia, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của mỗi bên sau khi chia là tài sản riêng của vợ, chồng. Mà đã là tài sản riêng thì vợ, chồng được tự mình quyết định việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản đó, nghĩa là không cần có sự đồng ý của bên kia chị ạ.
Chị Thoa: Thế thì tốt quá. Vợ chồng tôi muốn làm thủ tục chia tài sản chung để thuận tiện cho việc làm ăn, kinh doanh của mỗi bên. Vậy mai vợ chồng tôi ra Ủy ban nhân dân xã để làm thủ tục anh nhé.
Anh Lương: Không làm được ở Ủy ban nhân dân xã đâu chị. Khoản 2 Điều 38 Luật Hôn nhân và gia đình năn 2014 quy định “Thỏa thuận về việc chia tài sản chung phải lập thành văn bản. Văn bản này được công chứng theo yêu cầu của vợ chồng hoặc theo quy định của pháp luật”. Theo quy định đó thì việc thỏa thuận chia tài sản chung vợ chồng phải được công chứng, mà Ủy ban nhân dân xã không có thẩm quyền công chứng chị ạ, Ủy ban nhân dân xã chỉ có thẩm quyền chứng thực thôi. Thẩm quyền công chứng thuộc về các tổ chức hành nghề công chứng, do đó chị phải đến các tổ chức hành nghề công chứng để thực hiện chị nhé.
Mà chị cũng phải lưu ý, việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân sẽ bị vô hiệu trong một trong các trường hợp nhé.
Chị Thoa: Một số trường hợp nào cơ ạ.
Anh Lương: Theo quy định, việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân sẽ bị vô hiệu trong một trong các trường hợp sau:
Một là, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích của gia đình; quyền, lợi ích hợp pháp của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
Hai là, nhằm trốn tránh thực hiện các nghĩa vụ sau đây: (1) Nghĩa vụ nuôi dưỡng, cấp dưỡng; (2) Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại; (3) Nghĩa vụ thanh toán khi bị Tòa án tuyên bố phá sản; (4) Nghĩa vụ trả nợ cho cá nhân, tổ chức; (5) Nghĩa vụ nộp thuế hoặc nghĩa vụ tài chính khác đối với Nhà nước; (6) Nghĩa vụ khác về tài sản theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, Bộ luật dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.
Chị Thoa: À, việc chia tài sản chung của vợ chồng tôi sẽ không thuộc những trường hợp đó đâu. Thôi, cảm ơn anh Lương nhé, vợ chồng tôi sẽ đến tổ chức hành nghề công chứng để làm thủ tục.
Anh Lương: Vâng, chào chị ạ.
Chị Thoa ra về và thầm nghĩ, đúng là pháp luật quy định điều chỉnh đến tất cả các quan hệ xã hội phát sinh, bất kể qua hệ xã hội nào phát sinh cũng được pháp luật điều chỉnh. Ngày hôm nay, nhờ có sự hướng dẫn của anh Lương mà chị đã hiểu hơn quy đinh của pháp luật về chia tài sản chung vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân./.
NGƯỜI BIÊN SOẠN: Vũ Thị Minh Hiền
