Theo định kỳ, thôn Bình An tổ chức sinh hoạt, họp thôn 1 buổi để triển khai, quán triệt các văn bản, chính sách pháp luật mới có nội dung liên quan trực tiếp đến người dân; nắm tình hình thôn và các hộ gia đình trong thôn; nhắc nhở những gia đình có việc/hành vi không thực hiện đúng quy định của pháp luật; đồng thời biểu dương cá nhân, hộ gia đình gương mẫu chấp hành tốt các quy định của pháp luật, tham gia các hoạt động của thôn…
Như thường lệ, tại nhà văn hóa thôn Bình An kỳ sinh hoạt lần thứ 3 (tháng 6/2024): Ông Hoàng, tổ trưởng tổ dân phố báo cáo tóm tắt kết quả các hoạt động của thôn trong tháng, đồng thời triển khai một số công việc trong tháng 7 của thôn.
Bà Loan (đang ngồi nghế cuối hội trường nói vọng lên): Bác Hoàng trưởng thôn ơi! Hôm nay bác có triển khai văn bản, chính sách mới gì không?
Ông Hoàng: Có chị Loan nhé, tôi sẽ triển khai một số nội dung của Nghị định 13/2024/NĐ-CP ngày 05/02/2024 của Chính phủ sửa đổi Nghị định 104/2016/NĐ-CP quy định về hoạt động tiêm chủng. Có việc gì đấy bà Loan?
Bà Loan (Vội đứng dậy lên hàng nghế đầu ngồi ké bên cạnh bà Hảo): Bác triển khai xong tôi muốn hỏi bác tý việc có liên quan đến việc riêng của nhà tôi. Bác triển khai luôn đi.
Ông Hoàng (Sau 10 phút triển khai một số nội dung Nghị định 13/2024/NĐ-CP ngày 05/02/2024 của Chính phủ, ông Hoàng uống chén trà, cất văn bản vào cặp, nhìn bà Loan): Tôi đã triển khai xong văn bản mới, bà Loan có nội dung gì cần hỏi vậy?
Bà Loan: Báo cáo bác trưởng thôn, sự việc là như này: Sáng nay, tôi và em trai tôi có đi làm thủ tục phân chia di sản thừa kế tài sản là đất đai do bố tôi để lại. Khi đến văn phòng công chứng họ yêu cầu phải nộp bản sao giấy chứng tử của bố tôi và họ hướng dẫn về UBND xã để làm thủ tục cụ thể. Nhưng bác Hoàng ơi, bố tôi chết từ lâu rồi, khi chết có ai nghĩ là phải đi đăng ký khai tử đâu, vì nghĩ chết là hết thì cần gì giấy tờ nào ạ? Tiện đây tôi nhờ bác hướng dẫn tôi bác nhé!
Ông Hoàng: Bà nói thế là không được, những gì mà pháp luật quy định làm thì mình phải tuân thủ. Ví dụ: con người sinh ra thì phải đi khai sinh; để được công nhận là vợ chồng thì phải đăng ký kết hôn; muốn nuôi con nuôi thì phải đăng ký việc nuôi con nuôi; muốn có nơi cư trú hợp pháp thì phải đi đăng ký thường trú, tạm trú và khi chết đi thì phải đi đăng ký khai tử v.v…, do vậy là công dân thì phải chấp hành đúng quy định của pháp luật.
Bà Loan này (ông Hoàng tiếp lời): Việc đăng ký khai tử rất quan trọng vì nó sẽ liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của những người thân thích còn sống, ví dụ như phân chia di sản thừa kế của nhà bà đang làm đấy.
Nghe đến đây, cả hội trường xì xào. Ông Tú nói với lên: Đúng rồi, bà Loan ơi, mẹ vợ tôi cũng chết cách đây 30 năm rồi, con trai tôi năm ngoái nó phải đi đăng ký khai tử cho bà nó đấy. Tôi cũng không biết nó làm như thế nào, bác Hoàng ơi, bác hiểu biết pháp luật nhất thôn, bác giải thích, hướng dẫn cho bà Loan và chúng tôi luôn đi.
Ông Hoàng (cau mày nhớ lại là mình đã được nghe tuyên truyền pháp luật do Sở Tư pháp tổ chức tại Nhà văn hóa xã một lần cuối năm 2023 có nội dung liên quan đến quy định của pháp luật về khai tử, ông vội mở cặp ra lấy quyển sổ tay, lật các trang sổ): Đây rồi, tôi nhớ mà!
Bà Loan này bố bà mất năm bao nhiêu? Trước khi mất ông cư trú tại đâu?
Bà Loan: Bố tôi từ sinh ra và đến khi chết ở xã Hải Nam, không ở xã mình. chết năm 1994 đến nay là 20 năm rồi.
Ông Hoàng: Như này bà Loan nhé, thủ tục đăng ký khai tử của bố bà sẽ thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân xã Hải Nam (nơi cư trú cuối cùng của người chết), người đi khai tử sẽ phải nộp các giấy tờ như: (1) Tờ khai đăng ký khai tử; (2) Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay Giấy báo tử do cơ quan có thẩm quyền cấp; Nếu đăng ký khai tử cho người chết đã lâu, không có Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế Giấy báo tử thì phải có giấy tờ, tài liệu, chứng cứ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận hợp lệ chứng minh sự kiện chết.
Bà xem gia đình bà có các giấy tờ này không?
Bà Loan: Giời ơi, bố tôi chết từ lâu rồi, chết tại gia đình, không có giấy tờ gì, chỉ có anh em họ hàng, làng xóm biết. Khi đấy có ai nghĩ ra mà đi khai tử đâu, giờ cũng không còn giấy tờ gì cả, thể mới khổ chứ. Bác xem như nào, có cách nào không, giúp tôi với.
Ông Hoàng: Như vậy là bố của bà thuộc trường hợp chết đã lâu, không có Giấy báo tử hoặc giấy tờ thay thế Giấy báo tử, vậy thì bà nghĩ kỹ xem gia đình bà và em trai bà có giấy tờ, tài liệu, chứng cứ gì do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận hợp lệ chứng minh sự kiện chết của ông không?
À, bà Loan này bà và chồng bà thì đều không phải cán bộ, công chức nhà nước, vậy thì em trai bà, vợ của em trai bà có ai là cán bộ, công chức không, nếu có thì bà bảo họ xin cơ quan cho sao bản hồ sơ công chức, đảng viên vì trong đó sẽ có thông tin bố của bà , đấy là giấy tờ thay thế Giấy bảo tử đấy. Ngoài ra, UBND xã họ sẽ xác minh tại nơi cư trú cuối cùng của bố bà về sự kiện chết của ông ấy. Bà hiểu rồi chứ.
Ông Tú (như nghĩ ra nội dung gì đó vội đi lên đứng cạnh bà Loan): Bác Hoàng này, thế nếu bố bà Loan được an táng tại nghĩa trang mà có thông tin được lưu tại đó ví dụ như bia mộ thì có được không?
Ông Hoàng: Đấy cũng là những tài liệu, chứng cứ chứng minh sự kiện chết, nếu có bà chụp lại ảnh bia mộ; nếu Quản trang có thông tin gì về phần mộ thì bà đề nghị cung cấp, sau đó xin UBND xã nơi đặt nghĩa trang chứng thực chữ ký của người cung cấp thông tin.
Cả hội trường lại vang lên tiếng xì xào, tranh luận, người thì gật gù tán thành, người thì đưa ra nhiều thông tin, ví dụ khác nhau.
Bà Loan: Vâng, cảm ơn bác Hoàng ạ! Lát nữa về tôi gọi điện luôn cho em trai tôi, vì vợ em trai tôi là công chức nhà nước bác ạ. May quá, tôi đang lo không biết làm như nào? Bác nói đúng, đăng ký khai tử rất quan trọng vì nó sẽ liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của những người còn sống như tôi.
Ông Hoàng: Kính thưa bà con, việc tuân thủ các quy định của pháp luật là nghĩa vụ của mỗi công dân. Nếu chúng ta tuân thủ đúng các quy định của pháp luật thì các quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức được bảo đảm; đời sống xã hội được bảo vệ an toàn, bà con nhé!
Buổi sinh hoạt kỳ này của thôn kết thúc tại đây, cảm ơn sự có mặt của đại diện các hộ gia đình đã tham gia đầy đủ.
Mọi người ra về vui vẻ, nhiều người vẫn tranh luận về nội dung việc đăng ký khai tử, việc chấp hành một số quy định của pháp luật…; ông Hoàng nghĩ “việc bà Loan hỏi và ông trả lời, giải thích và mọi người cùng thảo luận như hôm nay cũng sẽ là một hình thức sinh hoạt hiệu quả, ý nghĩ; ông sẽ phát huy hình thức này trong các buổi sinh hoạt khác của thôn./.
NGƯỜI BIÊN SOẠN: Nguyễn Thị Hòa